Autonoom én veilig: wat betekent een kwetsbaar energiesysteem voor ondernemers in Vlaardingen?

Energie

De energietransitie wordt vaak besproken in termen van duurzaamheid, CO₂-reductie en betaalbaarheid. Maar een net zo belangrijk aspect krijgt steeds meer aandacht: de veiligheid en robuustheid van ons energiesysteem.


Het rapport “Autonoom en veilig” van Topsector Energie laat zien dat Nederland en Europa op dit moment nog sterk afhankelijk zijn van externe factoren zoals import van energie, kritieke grondstoffen en technologie. Dat maakt onze energievoorziening kwetsbaar, zeker in een wereld waarin geopolitieke spanningen toenemen en digitale dreigingen groeien.

De energiecrisis van de afgelopen jaren heeft laten zien hoe snel het mis kan gaan: sterk stijgende prijzen, onzekerheid over levering en bedrijven die hun processen moesten aanpassen of zelfs stilleggen. Voor ondernemers betekent dat direct risico voor de bedrijfsvoering. Tegelijkertijd verandert het energiesysteem ingrijpend. We worden steeds afhankelijker van elektriciteit, digitale systemen en een netwerk dat al onder druk staat. Daardoor kan een storing, of die nu technisch, fysiek of digitaal is, direct grote gevolgen hebben voor productie, dienstverlening en continuïteit.
De energietransitie gaat dan ook niet alleen over schoon en betaalbaar, maar ook over zeker en veilig. Dat vraagt om andere keuzes dan we gewend zijn: meer reserve, betere voorbereiding op storingen en minder afhankelijkheid van het buitenland. Voor ondernemers betekent dit ook vooruitkijken en risico’s beter in beeld brengen. Het rapport “Autonoom en veilig” maakt duidelijk wat daarvoor nodig is. De onderstaande 32 actiepunten geven richting aan die aanpak.

32 actiepunten voor een robuuster energiesysteem

  1. Versnel de energietransitie om importafhankelijkheid te verminderen.
  2. Verzwaar het elektriciteitsnet en stimuleer decentralisatie (o.a. gelijkstroom en waterstofleidingen).
  3. Identificeer single points of failure en verbeter cybersecurity en redundantie.
  4. Ontwikkel een capaciteitsmarkt met extra opwekcapaciteit voor storingen/crises.
  5. Houd oude gas-, biomassa- en kolencentrales als reserve beschikbaar.
  6. Versnel besluitvorming en uitvoering via eenvoudiger procedures en consistent beleid.
  7. Vergroot strategische voorraden (brandstoffen, grondstoffen, waterstof, biomassa).
  8. Onderzoek gas- en waterstofopslag voor Nederland en buurlanden.
  9. Versnel ontwikkeling van energieopslag (batterijen, waterstof, etc.).
  10. Ontwikkel en oefen afschakelplannen bij energieschaarste.
  11. Actualiseer noodwetgeving voor energiecrises.
  12. Verminder politieke chantage door minder afhankelijkheid van import.
  13. Ontmanteling gasinfrastructuur Groningen pauzeren.
  14. Investeer in snelle reparatiecapaciteit en reserveonderdelen.
  15. Leid meer technici en energie-experts op.
  16. Geef burgers en bedrijven rollen in crisissituaties.
  17. Identificeer wat uitvalt bij stroomuitval en zorg voor noodvoorzieningen.
  18. Investeer in Europese/Nederlandse software en servers voor energie-infrastructuur.
  19. Zorg dat systemen ook handmatig bedienbaar blijven.
  20. Stimuleer hybride energieoplossingen (bijv. hybride warmtepompen).
  21. Ontwikkel kleinschalige noodstroomcapaciteit (bijv. voertuigen).
  22. Geef bij energiecrises inkomenssteun i.p.v. belastingverlaging op energie.
  23. Behoud prijsprikkels om energie te besparen (flexibele tarieven).
  24. Harmoniseer brandstofaccijnzen met buurlanden.
  25. Combineer hoge accijnzen met stimulering elektrisch vervoer.
  26. Stel een hoog nationaal energiebesparingsdoel voor 2030.
  27. Verbeter toezicht op energiebesparing bij bedrijven.
  28. Realiseer recycling van kritieke grondstoffen.
  29. Haal productie van duurzame energietechnologie terug naar de EU.
  30. Diversifieer import van energie (max. ~20% per LNG-leverancier).
  31. Pas security by design toe op nieuwe energie-infrastructuur.
  32. Versterk weerbaarheid van energievoorziening met extra investeringen (o.a. NAVO-norm).

Bron: https://topsectorenergie.nl/documents/1767/Autonoom_en_veilig.pdf

De 32 actiepunten zijn samengevat door: Annelieke Zonne van de Green Business Club Waterweg.

Meer weten over energiesystemen of de energietransitie? Neem dan contact op met geerke@ikv.nu.